بهداشت شغلی:پایان نامه اعتیاد به کار و بهداشت شغلی و کیفیت زندگی کاری

تعریف بهداشت شغلی (حرفه‌ای):

بهداشت حرفه‌ای به معنی علم و فن پيشگيری از بیماری‌های ناشی از کار و ارتقای سطح سلامتی افراد شاغل از طریق کنترل عوامل زیان‌آور محيط کار می‌باشد.

این رشته که در طول دو دهه گذشته اسامی متعددی از قبيل حفاظت و بهداشت‌کار، حفاظت فنی و بهداشت صنعتی را دارا بوده، در سال‌های اخير به جهت گستردگی حوزه فعالیت‌های آن، همه مشاغل را اعم از توليدی یا غير توليدی، صنعتی یا غير صنعتی، تحت پوشش قرار داده و با نام بهداشت حرفه‌ای در چهار بخش کشاورزی، معدن، خدمات و صنعت فعاليت می‌نماید به‌طورکلی می‌توان بیان نمود که اهداف بهداشت حرفه‌ای تأمين، حفظ و ارتقای وضعيت جسمی، روحی و روانی فردی و اجتماعی کارکنان همه مشاغل، پيشگيری از بروز بیماری‌ها و حوادث ناشی از کار و انتخاب کارگر متناسب با شغلی که قابليت انجام آن رادار است، می‌باشد.

فعالیت‌های بهداشت حرفه‌ای در همه سازمان‌ها شامل دو بخش ایمنی و بهداشت محيط کار است که در بخش ایمنی، شناسایی خطرات محيط کار و چگونگی کنترل آن‌ها موردبررسی قرار می‌گیرد و شامل موضوعات متعددی از قبيل ایمنی کار در مشاغل جوشکاری، تراشکاری، نجاری، غواصی، کار در ارتفاعات، حفر چاه و تونل، ایمنی ساختمان و ساختمان‌سازی، ایمنی ماشین‌آلات و ابزار، ایمنی برق، ایمنی حریق، ایمنی معدن و غيره می‌باشد؛ و در بخش بهداشت محيط کار نيز باهدف پيشگيری از بیماری‌های ناشی از کار، عوامل زیان‌آوری چون عوامل فيزیکی، شيميایی، بيولوژیکی، ارگونوميکی، مکانيکی و عوامل روانی محيط کار مورد شناسایی، اندازه‌گیری، ارزشيابی و درنهایت کنترل قرار می‌گیرد. در بحث عوامل روانی، به‌طورکلی کليه عواملی که موجب بروز استرس‌ها و اختلالات روحی و روانی در محيط کار می‌شوند مورد شناسایی و کنترل قرار می‌گیرند. بنا به اهميت تأثیر عوامل روانی در ميزان کارایی و بهره‌وری افراد، در بسياری از کشورهای توسعه‌یافته و صنعتی، روانشناسی کار از اهميت خاصی در جهت افزایش مهارت‌ها، سطح کارایی افراد و درنتیجه بهره‌وری، برخوردار است و فارغ‌التحصیلان آن پس از جذب در محیط‌های کار در غالب گروه بهداشت حرفه‌ای نقش مهمی را در افزایش بهره‌وری ایفا می‌نمایند. همچنين روانشناسان صنعتی علاوه بر تجزیه‌وتحلیل مشکلات اقتصادی، اجتماعی و خانوادگی کارگران با ایجاد محيط کاری سالم و بانشاط، سعی می‌کنند تا از طریق ارائه و انجام تست‌های گوناگون، امکان جذب و استخدام نيروی کار مناسب را فراهم آورند، درواقع می‌توان این‌طور بیان نمود که این افراد سعی در کشف انگیزه‌ها، استعدادها و ویژگی‌های لازم هر شغل بوده و افراد را جهت استخدام متناسب با مقتضيات شغلی هر حرفه راهنمایی می‌کنند. (سايت بهداشت محيط ايران 1393)

 بهداشت حرفه‌ای را می‌توان علم و هنر تأمین سلامت در محیط‌های شغلی تعریف کرد و همین‌طور یک مهندس بهداشت حرفه‌ای یا متخصص سلامت شغلی کسی می‌باشد که وظیفه شناسایی، ارزشیابی و حذف یا کنترل عوامل مخاطره‌آمیز شغلی را به عهده دارد.(تیگر و همکاران 1386، 9)

مفهوم سلامت رواني، شامل احساس دروني خوب بودن و اطمينان از كارآمدي خود، اتكا به خود، ظرفيت رقابت، وابستگي بين نسلي و خود شكوفايي توانایی‌های بالقوه فكري و هيجان است (کامرون دی 2002).

بهداشت حرفه‌ای از طرف نخستین کمیته مشترک سازمان بهداشت جهانی و سازمان بین‌المللی کار که در سال ۱۹۵۰ تشکیل گردید، این‌گونه تعریف شد: تأمین و ارتقاء عالی‌ترین سطح سلامت جسمی، روانی و اجتماعی برای کارگران همهٔ مشاغل، پیشگیری از بیماری‌ها و حوادث ناشی از کار، بکار گماردن نیروی کار در محیط و شغلی که از لحاظ جسمی و روانی قدرت انجام آن را دارد و به‌طورخلاصه می‌توان آن را تطابق کار با انسان تعریف نمود. (تیگر و همکاران 1386، 17)

و به‌طورکلی بهداشت حرفه‌ای رشته‌ای می‌باشد که به محیط کار برمی‌گردد. درواقع متخصصان در این رشته خطرهای بالقوه‌ای را که در محیط کار وجود دارد شناسایی کرده و در مراحل بعدی به اندازه‌گیری و ارزیابی این خطرات و همچنین کنترل آن‌ها می‌پردازند.(سایت وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی 1393)