دلایل حسابداری محافظه کارانه:پایان نامه درباره انعطاف پذیری مالی شرکت ها

دلایل حسابداری محافظه کارانه:

سه نظریه عمده وجود دارند که می توانند تقاضای اقتصادی برای محافظه کاری در گزارشگری مالی را تبیین کنند:

1-نظریه ریسک دعاوی حقوقی: بر اساس این نظریه، محافظه کاری به این دلیل مطرح شده است که ریسک دعاوی حقوقی ناشی از بیش نمایی سود به صورت قابل ملاحظه ای بیشتر از ریسک کم نمایی سود است. ]9[

2-نظریه قرارداد بدهی: در این نظریه، محافظه کاری در قالب یک راه حل کارآمد برای تضاد منافع بین اعتبار دهندگان و سهامداران مطرح شده است.

3-نظریه قرارداد مدیریتی: در این نظریه استدلال می شود که محافظه کاری یک مکانیزم قراردادی کارآمد است که بخشی از یا کل رفتار فرصت طلبانه مدیران شرکت ها را خنثی می کند، یعنی افرادی که تمایل دارند برای افزایش پاداش خود سود شرکت را بیش نمایی کنند. ]9[

در ادبیات دو نوع قرارداد مورد بحث قرار می گیرند که مولد حسابداری محافظه کارانه هستند. این دو نوع ، قراردادهای استقراض و قراردادهای پاداش مبتنی بر سود هستند که در زیر تشریح می شوند:

قراردادهای استقراض: فرض کنید که بین سهامداران و مدیران اصلا مشکل نمایندگی وجود نداشته باشد. بنابراین، فعالیت مدیر در جهت بیشینه کردن ثروت سهامداران خواهد بود. اما فرض کنید که بین سهامداران و وام دهندگان مشکل نمایندگی وجود داشته باشد. اگر در زمان سررسید قرارداد استقراض، خالص داراییهای شرکت استقراض کننده بیشتر از ارزش اسمی بدهی باشد، وام دهنده صرف نظر از افزایش خالص داراییهای شرکت استقراض کننده، تنها ارزش اسمی قرارداد خود را دریافت می کند، ولی در صورتی که خالص داراییهای شرکت، کمتر از ارزش اسمی وام باشد، وام دهنده فقط ارزش اسمی خالص داراییها را دریافت می کند. یعنی اینکه وام دهنده تنها در حداقل توزیع نهایی نتایج خالص داراییها سهیم است. از سویی، سهامداران شرکت در حداقل توزیع نهایی خالص داراییها، سهیم نیستند و در صورتی که ارزش خالص داراییها از ارزش اسمی بدهی ها تجاوز کند، آن ها تمام این ارزش مازاد را دریافت می کنند. از این رو وام- دهندگان و سهامداران منافع متفاوتی در توزیع بازده ها دارند، آن ها همچنین در سودهای شرکت نسبت به زیان های آن نیز منافعی دارند. در نتیجه وام دهندگان، نسبت به توزیع کمتر سود و خالص داراییها علاقه- مندند و حد پایینی از معیارهای تأییدپذیر ارزش جاری را به دست آورده و در تصمیم گیری ها برای وام دهی به کار می برند. علاوه بر این،آن ها طی دوره وام، از این حد پایین برای کنترل توانایی وام گیرنده جهت بازپرداخت بدهی استفاده می کنند.]15[

قراردادهای پاداش مبتنی بر سود: مدیر از انگیزه های لازم برای ارائه بیش از واقع سود برخوردار است تا بتواند به سود بیشتری برسد و یا پاداش بیشتری را بر اساس طرح پاداش مبتنی بر سود کسب کند. اغلب مدیران درباره جریان های نقدی آینده ناشی از توسعه محصول جدید نسبت به سایر طرف های شرکت مانند سهامداران، حسابرس یا هیئت مدیره، اطلاعات بیشتری دارد. در صورت نبود الزام به تأییدپذیری، مدیر     می تواند جریان های نقدی آینده را به طور جانبدارانه بیشتر برآورد کند و موجب پرداخت های اضافی ناشی از طرح های پاداش مبتنی بر سود و سرمایه گذاری های دارای خالص ارزش فعلی منفی توسط شرکت شود. دوره تصدی گری محدود مدیریت و مسئولیت محدود، در تأییدپذیری نامتقارن محافظه کاری نقش مهمی را ایفا می کند. جبران پرداخت های اضافی بابت پاداش مدیران و خسارت سرمایه گذاری ها، در هنگامی که مدیر قبل از شناسایی جریان های نقدی مربوط، شرکت را ترک کند، کار مشکلی است. بدون قضاوت دادگاه ، احتمالا بازیافت پرداخت های اضافی به طور کامل عملی نمی شود. علاوه بر این، افراد مسئولیت قانونی محدود دارند. کل بهای تمام شده فعالیت ها ممکن است از ثروت افراد بیشتر باشد و تحمیل جرایم سنگینی مانند شکنجه و مرگ نیز از نظر اجتماعی پذیرفتنی نیست.]15[

 

مفهوم محافظه کاری منافع دیگری را نیز علاوه بر موارد بالا در بر دارد:

1-توجیه مالیاتی: شناسایی نامتقارن سودها و زیان ها ، مدیر را در کاهش ارزش فعلی مالیات های پرداختنی ودر نتیجه افزایش ارزش شرکت یاری می رساند. تعویق شناسایی درآمدها و تسریع شناسایی هزینه ها، مالیات های قابل پرداخت شرکت را به دوره های آتی منتقل می کند. ]54[

2توجیه سیاسی: محافظه کاري سد محکمی بر سر راه انتقاد به استانداردگذاران است، زیرا استانداردگذاران در صورت ارائه بیش از واقع خالص داراییها نسبت به ارائه کمتر آن، بیشتر مورد انتقاد قرارمی گیرند. به این ترتیب، هزینه هاي سیاسی آنها نیز با محافظه کاري کاهش می یابد. ]54[

طبق «فرضیه تقاضا برای گزارشگری مالی» ، شرکت های پذیرفته شده در بورس گزارش های مالی با کیفیت تری ارائه می کنند که مورد تقاضای سرمایه گذاران عمومی است. یکی از شاخصه های بهبود کیفیت گزارشگری مالی ، رعایت محافظه کاری است. ]9[

دلایل تقاضا برای گزارشگری محافظه کارانه دال بر این مدعا هستند که محافظه کاری برای استفاده کنندگان گزارش های مالی شرکت سودمند است. نگاه خوشبینانه مدیران و مالکان نسبت به شرکت به احتمال زیاد در صورت های مالی منعکس می گردد. در نتیجه، بد بینی در حسابداری یک امر ضروری است تا این نگاه خوش بینانه خنثی شود. همچنین، پیامدهای یک زیان بالقوه در آینده(ناشی ازشناسایی زودتر سودها و بالاتر نشان دادن داراییها در دوره جاری) بسیار بیشتر از پیامدهای یک سود بالقوه است. از طرفی اعتقاد بر این است که طبق درخواست استفاده کنندگان، حسابرسان برای بررسی سودهای شناسایی شده معمولا شواهد قابل رسیدگی تری از حسابداران طلب می کنند، از این رو حسابداران با خطر بالقوه ناشی از افشای سود نادرست روبرو هستند. ]27[

در کل، می توان گفت که شناسایی نامتقارن سود و زیان یک ویژگی اساسی قواعد ورویه های حسابداری است. اگر زیان های عملیاتی به صورت به موقع در سود شناسایی نگردند، ممکن است مدیران با دوره  تصدی کوتاه مدت، توقف پروژه های بلندمدت زیانده (با خالص ارزش منفی)را به تأخیر بیاندازند زیرا این پروژه ها در کوتاه مدت باعث ایجاد درآمد و نیز اعتبار ناشی از بزرگتر شدن شرکت برای آن ها خواهد شد.]27[

موضوع محافظه کاری بدان جهت اهميت دارد كه اخيرا، سود محافظه كارانه به نوعي سود باكيفيت تلقي شده و عدم تقارن در شناسايي سود ها و زيان ها (شناسايي سريعتر زيان ها نسبت به سود ها)، قابليت اتكاي اعداد صورت هاي مالي را افزايش داده است.]7[

عدم اندازه گیری محافظه کارانه سود حسابداری و توزیع سود نقدی غیر محافظه کارانه سهام به معنای توزیع منابع شرکت از محل منافع حاصل از فعالیت شرکت بوده و سود آوری آتی شرکت را با مخاطره رو به رو خواهد ساخت.]4[

شكل افراطي محافظه كاري، عبارت است از عدم شناسايي سود ها تا زماني كه اطلاعات مربوط به آنها، قابليت شناسايي 100 درصد را پيدا نمايند. ولی شكل افراطي محافظه كاري وجود ندارد. دليل آن، هزينه اي است كه از به موقع نبودن اطلاعات ناشي مي شود. تاخير در شناسايي سود ها كه اطلاعات مربوط به آنها قابليت رسيدگي بالايي دارند، هم براي هدف تعيين پاداش براي مديران و هم براي اهداف تصويب سود نقدي براي سهامداران هزينه بر هستند]7[