مدل هاي ارزيابي عملكرد:پایان نامه درباره سرمایه فکری

 

– -مدل هاي ارزيابي عملكرد

استفاده كنندگان گزارشهاي مالي با استفاده از معيارهاي مختلف، عملكرد شركت را ارزيابي مي كنند. روش هاي متعددي براي ارزيابي عملكرد وجود دارد كه به طور كلي مي توان آنها را به دو دسته مدل هاي حسابداري و مدل هاي اقتصادي تقسيم كرد:

الف) معیارهای عملکرد حسابداری معیارهای حسابداری ارزیابی عملکرد بر صورت سود و زیان و ترازنامه تاکید دارند ؛ بدین معنی که یک جریان خروجی وجه نقد می تواند به عنوان هزینه در صورت سود و زیان و یا به عنوان یک دارایی سرمایه ای در ترازنامه منعکس شود که در نتیجه آن ارائه صورت سود و زیان و ترازنامه­متفاوت ناشی از بکار­گیری رویه­های مختلف است­.­نسبت بازده حقوق صاحبان­سهام­، بازده دارایی­ها و سود هر سهم از جمله معیارهای عملکرد حسابداری به­شمار می­روند­(­آذربایجانی و همکارن­،­1390­،­ص­­) .

حاصل سيستم اطلاعات حسابداري، گزارشهاي مالي است كه سود گزارش شده در آنها از اهميت زيادي براي استفاد ه كنندگان برخوردار است. سرمايه گذاران با اتكا به سود حسابداري، عملكرد شركت را ارزيابي كرده و پيش بيني هاي خود را بر آن اساس انجام مي دهند. مديران نيز از سود براي برنامه ريزي آينده شركت استفاده مي كنند. در مدل حسابداري ارزيابي عملكرد، ارزش شركت از حاصلضرب دو عدد بدست مي آيد؛ عدد اول، سود شركت و عدد دوم، ضريب تبديل سود به ارزش است. همانطور كه پيش از اين نيز بيان شد در مدل هاي حسابداري ارزيابي عملكرد، ارزش يك شركت، تابعي از معيارهاي مختلفي نظير سود، سود هر سهم، نرخ رشد سود، بازده حقوق صاحبان سهام، بازده سرماي هگذاري ، جريان نقدي آزاد و سود تقسيمي است
( مهدوی و حسینی ، 1387 ، ص 125 ) .

 در دهه هاي آخر قرن بيستم ميلادي در بسياري از واحدهاي تجاري ارزيابي عملکرد مديران و تنظيم طرحهاي پاداشي به تغييرات سود حسابداري و سود هر سهم (EPS) وابسته بوده است، همچنين از ساير مقياسهاي حسابداري نيز در اين رابطه استفاده شده است. اين مقياسها در سير تکوين و تکامل خود از بازدهي حقوق صاحبان سهام (ROE) و بازدهي خالص دارایيها (RONA) و يا بازدهي سرمايه گذاريها (ROI) استفاده نموده اند ( ایزدی نیا ، 1384 ، ص 63 ) .

ب)معیارهای عملکرد اقتصادی-در پاسخ به انتقادات وارد به معیارهای عملکرد حسابداری ، معیارهای عملکرد اقتصادی ظهور یافتند . برخی از مهمترین این معیارها از جمله ارزش افزوده اقتصادی ، ارزش افزوده بازار و سود باقیمانده می باشد ( آذربایجانی و همکاران ، 1390 ، ص 4 ) .

همانطور كه در بخش مربوط به مدل هاي حسابداري ارزيابي عملكرد نيز بيان شد عليرغم كاربردهاي مختلف سود حسابداري، برخي معتقد بودند كه سود حسابداري معيار مناسبي براي ارزيابي عملكرد شركت نيست؛ براي مثال، با استفاده از هر يك از روشهاي مختلف ارزيابي، اندازه گيري و شناسايي موجودي كالا، مخارج پژوهش و توسعه و استهلاك داراييهاي ثابت، مبلغ سود نيز متفاوت خواهد بود در حاليكه اين تفاوت به دليل نحوه عملكرد

نيست؛ بلكه به دليل استفاده از روشهاي مختلف حسابداري است. معرفي معيارهاي اقتصادي ارزيابي عملكرد، نتيجه تلاش پژوهشگران براي رفع نارساييهاي مدلهاي مبتني بر اعداد حسابداري است. در مدل هاي اقتصادي، ارزش شركت، تابعي از قدرت سودآوري، اولويتهاي موجود، سرمايه گذاريهاي بالقوه و مابه التفاوت نرخ بازده و هزينه سرمايه شركت است. در بين مفاهيم متعدد، معيارهاي اندازه گيري سود باقيمانده كه در سالهاي اخير مطرح شده است، استفاده از ارزشهاي دفتري و ارزشهاي بازار در تعيين هزينه سرمايه تفاوت چشمگيري
بين­نتايج حاصل از آنها را موجب شده است. اندازه گيريهاي مختلف در مد لهاي ارزيابي عملكرد، منجر به
معيار هاي متفاوتي شده است ( مهدوی و حسینی ، 1387 ، ص 128 ) .

امروزه مدیریت واحدهای تجاری با تصمیم ها و شرایط متفاوت پیچیده تری نسبت به گذشته مواجه است . با این حال ، بیشینه کردن ارزش سهامداران همواره به مثابه هدف اصلی یک واحد تجاری مورد توجه قرار دارد . سهامداران به عنوان مالکان نهایی واحد تجاری مایل به ارزیابی عملکرد شرکت و تصمیم های گرفته شده توسط مدیریت شرکت هستند . از این رو انتخاب معیاری مناسب در راستای تصمیم گیری های سرمایه گذاری و سنجش ارزش ایجاد شده از سوی واحدهای تجاری ، اولین گام در راه هدایت یک واحد تجاری است . معیارهای عملکرد حسابداری از دیرباز مورد عنایت سرمایه گذاران قرار داشته است . لیکن انتقادهای وارد بر معیار سنتی سنجش عملکرد ، ظهور معیارهای عملکرد اقتصادی را موجب شده است . با این حال معیارهای عملکرد اقتصادی نیز خالی از اشکال نبوده و با کاستی هایی همراهند . بر این اساس چنین استنباط می­شود که تنها انتخاب­معیار و اتکای صرف بر­آن جهت ارزیابی عملکرد­مناسب نیست و به­کارگیری­ترکیبی از معیارها به­منظور گرفتن تصمیمات اقتصادی آگاهانه توصیه می شود­( آذربایجانی و همکارن ،­1390­،­ص­4­) .