مفاهیم استرس شغلی ،پایان نامه درباره استرس شغلی

 

)  تعاریف و مفاهیم استرس شغلی

در حقيقت، تقريباً هر فعاليت فردى درجاتى از استرس را شامل می­شود. برخى مواقع خوشايند، برخى مواقع ملايم و گاهى نيز پرتنش است. عملاً برخى از قسمت­هاى زندگى همه انسان­ها با استرس طى مى­شود كه آن­ها را در رويارويى با محيط دچار مشكل می­کند (Bland,2009). انطباق فرد يا مجموعه­هایى از افراد همواره براى رشد، توسعه و حتى براى مواجه شدن با نيازهاى هر روزه زندگى ضرورى است. از اين­رو، حفاظت و نگهدارى از خود، يكى از نيازهاى اساسى براى برخوردارى از زندگى بدون استرس است (سعیدا اردکانی و همکاران؛1391).

استرس حالتي از اضطراب است و زماني تجربه مي­شود كه حوادث و مسئوليت­هاي يك فرد افزون بر آن مقداري باشد كه بتواند با آن كنار بيايد (Stevenson-Harper,2011).

استرس واکنش در مقابله با يك تهديد ادراك شده (واقعي يا خيالی) نسبت به سلامت رواني، جسماني، هيجاني و معنوي فرد است که منجر به يك سلسله پاسخ­ها و ناسازگاري­هاي فيزيولوژيك مي­شود. همچنین استرس ميزان استهلاك و فرسودگي بدن است و هر نوع محرك يا تغيير در محيط داخلي و خارجي كه ممكن است باعث اختلال در تعادل حياتي گردد، عامل استرس­زا است (Juniper,2013).

علاوه بر این، استرس ناتواني در مقابله با تهديد خيالي يا حقيقي ذهن، جسم، حالات احساسي و معنوي است كه با مدیریت کردن آن، پاسخ­هاي فيزيولوژيكي و انطباقي ايجاد مي­شود. در زندگى همه افراد شاغل، استرس وجود دارد و به گونه­هاى مختلف بر آن­ها فشار روانى وارد می­كند (Stevenson-Harper,2011).  فشارهاى روانى ناشى از شغل، از جمله استرس­هايى است كه اگر بيش از حد باشد، می­تواند سبب عوارض جسمى، روانى و رفتارى براى فرد شود، سلامت وى را به خطر اندازد، اهداف سازمانى را تهديد كند و به كاهش كيفيت عملكرد فرد منجر شود (Breese et al,2013). استرس شغلي در همه حوزه­هاى زندگى و در همه­جا با درجه­هاى مختلف، پيوسته وجود دارد و تغييراتى كه در اعضاى بدن بوجود می­آورد، میتواند فعاليت دستگاه ايمنى بدن را مختل كند و تضعيف دستگاه ايمنى، بدن را براى ابتلا به تعداد زيادى از بيماری­هاى جسمى و روانى آماده خواهد كرد(Shuttleworth,2012). استرس واكنش فرد را در حوزه اجتماعى، روانشناختى، جسمانى و خانوادگى دچار اختلال می­كند و نارضايتى، كاهش توليد، افزايش خطاها ، كاهش قدرت تصميم­گيرى و كندى زمان واكنش را پديد می­آورد (سعیدا اردکانی و همکاران؛1391). علاوه بر این، سازمان جهاني بهداشت بر اساس شاخص بار جهاني بیماری­ها، برآورد کرده است که بیماری ­های رواني از جمله استرس­ها دومین علت ناتواني ها تا سال 2020 خواهند بود. انسان برای آنکه بتواند به کار و کوشش بپردازد مي­بایست کمي احساس استرس کند. این استرس سودمند انسان را در جریان انجام کار هوشیار نگه مي­دارد، اما اگر میزان استرس ناشي از انجام کار بیش از مقدار مجاز شود باعث بروز اختلالات جسماني ، رواني و رفتاری در شاغلین شده تاثیر زیادی در کاهش بهره وری سازماني و افزایش حوادث دارد (Ackfeldt,2013- Malhotra). استرس شغلي امروزه به مساله­اي شايع و پرهزينه در محيط­هاي كاري تبديل شده است. دانشمندان علوم پزشكي درصد قابل توجهي از بيماري­هاي رواني و جسماني ناشي از كار را به وجود بيش از حد استرس مرتبط مي­دانند (احمدی و همکاران؛1390).