مفهوم امکان­سنجی:پایان نامه درباره فناوری

– امکان­سنجی

امکان­سنجی، به طور کلی به معنای بررسی و تجزیه و تحلیل شانس موفقیت یک پروژه یا کسب‌وکار است. به عبارت دیگر، هدف از مطالعات امکان­سنجی تعیین میزان امکان‌پذیری و اجرایی بودن یک پروژه و ثمربخشی آن است ‌این مطالعات معمولا توسط شخص ثالثی خارج از مجموعه سرمایه‌گذاران و شرکای پروژه یا کسب‌وکار صورت می‌گیرد، زیرا در مواجهه با فرصت‌های سرمایه‌گذاری، بسیاری از سرمایه‌داران یا علاقه‌مندان به سرمایه‌گذاری ممکن است به شکلی خوشبینانه ، فقط روی مزیت‌ها یا نقاط مثبت متمرکز شوند. انجام مطالعات امکان­سنجی، به ویژه با بهره‌گیری از مشاور خارج از سازمان یا سیستم سرمایه‌گذار(شخص ثالث) ‌این امکان را فراهم می‌آورد که تمام جوانب مثبت و منفی پروژه یا موقعیت سرمایه‌گذاری سنجیده شود. به عبارت دیگر، تمامی‌ عوامل موثر بر پروژه به دقت مورد بررسی و کالبد شکافی قرار گرفته، نقاط قوت و ضعف مترتب بر آن بازنگریسته و در نهایت توجیه‌پذیری سرمایه‌گذاری، برآورد می‌گردد. با عنایت به نکات مذکور، می‌توان گفت که مطالعات امکان‌سنجی، فرآیندی کنترل شده برای مشخص نمودن همزمان مشکلات و مزایای اجرای یک پروژه یا ورود به یک موقعیت سرمایه‌گذاری است و همراه با توصیف کامل شرایط و برآورد عواید و هزینه‌های انجام آن صورت مي‌گيرد. اين مطالعات در حکم گام نخست در فرآیند تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران یا مدیران به حساب می‌آید. ‌این بدان معنا است که ‌این مطالعات باید در بدو امر با صورت مساله‌ای به نام پیشنهاد سرمایه‌گذاری یا اجرای پروژه انجام شود. از همین منظر، مطالعات امکان­سنجی باید به نحوی انجام شود که به منزله ابزار تحلیلی، در برگیرنده محدودیت‌ها، توصیه‌هایی برای بهبود و پیشنهادهای عملی در راستای پیشبرد امور باشد. در فرآیند امکان­سنجی عوامل متعددی وجود دارد و دسته­بندی­های مختلفی از این عوامل صورت گرفته است از قبیل: عامل­های اقتصادی ، فنی، نیروی انسانی، عملیاتی، زمانی، قانونی، قراردادی و سیاسی. اما ویژگی­های هر پروژه تعیین می­کند که کدام عامل­ها مهمتر هستند.

قبل از اینکه اقدام به ایجاد و پیاده­سازی سیستم RFID شود باید امکان­پذیر بودن آن بررسی شود. یعنی اطمینان داشته باشیم که پروژه در محیط­های فنی، اقتصادی و مالی و نیروی انسانی می­تواند فعالیت کند. امکان­پذیری فنی در رابطه با در دسترس بودن سخت­افزارها، نرم­افزارها و آگاهی از چگونگی توسعه سیستم برای جوابگویی به نیاز کاربران را شامل می­شود. به عنوان مثال اگر از تجهیزات فنی کاری بخواهیم که تجهیزات قابلیت انجام آن را نداشته باشند و یا اگر افراد نتوانند برای تجهیزات خود نرم­افزار مورد نیاز بخرند یا اجاره کنند با شرایط عدم امکان­پذیری فنی مواجه هستیم. امکان­پذیری اقتصادی و مالی اشاره دارد به قابل قبول بودن هزینه توسعه سیستم، از نظر قوانین عمومی هزینه توسعه سیستم و بکارگیری آن باید از سودی که می توان از طریق توسعه سیستم به دست آورد بیشتر نباشد. امکان­پذیری نیروی انسانی در رابطه با تاثیر افراد بر روی سیستم و بالعکس و تاثیر شیوه­های نوین فناوری بر روی افرادی که قرار است با سیستم کار کنند، بحث می­کند.

2-13-1- بعد فنی

امکان­سنجی فنی بر پایه طراحی کلی نیازهای سیستم در شرایط نهاده، فرآیند، محصول، حوزه­ها، برنامه­ها و شیوه­های عملکرد صورت می­گیرد. این امر می­تواند در غالب اصطلاحاتی مانند حجم داده­ها، منحنی­ها، فراوانی به روز­رسانی و غیره کیفیت­سنجی شود و به منظور ارزیابی اینکه آیا سیستم جدید می­تواند به اندازه کافی اهداف مورد نظر را فراهم آورد یا خیر کیفیت­سنجی شود. علاوه بر این امکان­سنجی فنی بدین منظور انجام می­گیرد تا مشخص شود که شرکت مورد نظر آیا از نظر سخت­افزاری، نرم­افزاری، تخصص، توانایی مسئولیت رسیدگی و اتمام پروژه را دارا است یا خیر. استفاده از فناوری RFID در یک کشور به طرز قابل توجهی به سطح آمادگی فنی شامل عواملی نظیر زیر­ساخت­های سخت­افزاری و نرم­افزاری بستگی دارد. همچنین امکان­سنجی فنی بیان­کننده سنجش این موضوع است که یک سیستم پیشنهاد شده تا چه حدی به خوبی می­تواند مشکلات را طی کند و از فرصتهای تعریف شده و شناسایی شده هنگام تعریف هدف بهره می­برد و چگونه نیازهای شناسایی شده در مرحله بررسی نیازهای توسعه سیستم را جبران می­کند.

2-13-2- بعد مالی و اقتصادی

سرمایه­گذاری در فناوری اطلاعات هزینه زیادی دارد و مدیران موسسات در خصوص بازگشت این سرمایه نگران هستند. کاهش هزینه­ها در دنیای اقتصاد وسیله مهم و موثری برای ضمانت حیات و دوام سیستم به خصوص سیستم­های دولتی است. برای حل مسائل و مشکلات اقتصادی یا باید هزینه­ها را کاهش داد یا درآمد­ها را افزایش. تحلیل اقتصادی بیشترین روش به کار رفته جهت ارزیابی تأثیر سیستم جدید است. معمولترین آنالیز شناخته­شده به روش تجزیه و تحلیل هزینه/فایده معروف است و روش کار بدین صورت است که در آن سود و صرفه­جویی­هایی که از یک سیستم معین انتظار می­رود را مشخص می­کنند و آن را با هزینه­ها مقایسه می­کنند. اگر سود بر هزینه­ها چیرگی داشت آن وقت تصمیم به طراحی و پیاده­سازی سیستم گرفته می­شود. یک مؤسس پیش از اقدام به هر عملی باید به درستی هزینه را در مقابل سود بسنجد. مشخص کردن فاکتورهای سود و هزینه بسیار مهم هستند که می­توانند بدین صورت طبقه­بندی شوند: 1- هزینه­های توسعه و ایجاد 2- هزینه­های عملیاتی. این تجزیه و تحلیل هزینه­ها در سیستم ایجاد می­شود و مزایا خارج از سیستم قابل اشتقاق است. مطالعه بر پایه زمان: این روش بر مبنای زمان مورد نیاز برای رسیدن به بازگشت سرمایه گذاشته شده­است. ارزش آتی یک پروژه نیز یکی از عوامل بررسی است.

2-13-3- بعد نیروی انسانی

متغیر نیروی انسانی از ارزش فوق­العاده ای در راه­اندازی سیستم برخوردار است. متغیر نیروی انسانی قادر به ایجاد تغییر در سرمایه مادی و همچنین سایر سرمایه­ها است به همین دلیل است که گردآوری نیروی انسانی بر اساس اصل لیاقت و شایستگی از مهمترین اصول جذب نیروی انسانی مورد نیاز سیستم است. نظام بهسازی در واقع مدیر را وا می­دارد تا ضمن ارزیابی کارکنان نیازهای آموزشی را با توجه به اهداف سیستم شناسایی نموده و در راستای آموزش کارکنان و پرورش مدیران، نیروی انسانی را مهیا سازد که دارای بینش و بصیرت عمیقتر ، دانش و معرفت بالاتر و توان و مهارت بیشتری باشند. بدیهی است که اگر سه ابزار مهم رهبری و سرپرستی، ایجاد انگیزش و ارتباطات مناسب بین کارکنان سیستم و برقراری نظم در درون سیستم به شیوه ای صحیح بکار گرفته شود، می تواند شوق به انجام وظای در کارکنان ، کاهش تعارضات ، حسن تفاهم ، اعتماد متقابل ، نظم و هماهنگی و کار بهتر را در پی­داشته باشد( عباسی ، 1380 ) در مورد پیاده­سازی فناوری RFID باید مقاومت افرادی را که به طور مستقیم با این فناوری کار می­کنند را در نظر داشت. ابتدا کارکنان مبادی ورودی که مسئول کنترل کالاهای وارداتی هستند.  همچنین شرکت­های واردکننده که به دلیل هزینه­های بالاتر و … در برابر این فناوری مقاومت می­کنند. استراتژی­ها و سیاست­های دولت به تنهایی برای تشویق استفاده از فناوری RFID در کشور کافی نیست . اگر مردم و سازمان­ها به سطحی از آگاهی و اعتماد و درک مزایای این فناوری دست یابند، این فناوری در نهایت به یک واقعیت تبدیل خواهد شد.