آثار مثبت و منفی اقتصادی گردشگری

دانلود پایان نامه

آثار مثبت و منفی اقتصادی گردشگری

توسعه گردشگری در هر کشوری و در هر اقلیمی دارای اثرات مثبت و منفی فراوانی می باشد. برنامه ریزان گردشگری و تصمیم سازان و تصمیم گیرندگان بایستی ظرفیت و ارزش فایده و هزینه هر اثر مثبت و منفی را سنجیده و در صورت مثبت بودن تراز اثرات مثبت و به حداقل رسیدن اثرات منفی در تمامی زمینه ها نسبت به ایجاد تأسیسات و تسهیلات گردشگری اقدام کنند.

امروزه اقتصاددانان، توسعه گردشگری را «اقتصاد نامرئی» می گویند. (عینالی و همکاران، 1387،صص110-91) در مقاله راهکارهای توسعه گردشگری در جمهوری اسلامی ایران آمده است “سهم ناچیز ایران در درآمد جهانی گردشگری به دلیل فقدان جاذبه های طبیعی و یا آثار طبیعی و یا آثار باستانی و شرایط آب و هوایی نیست، بلکه صرفاً محصول بینش مدیریت و نرم افزار موجود در این صنعت است.” دولت بایستی سیاستگذار، و برنامه ریز کلان و استراتژیک صنعت گردشگری و سایر امور باشد و خود را درگیر کارهای اجرایی در صنعت گردشگری نکند. رتبه ایران در بین کشورهای عضو سازمان جهانی گردشگری از بین 150 کشور رتبه 68 می باشد. (دهدشتی و انچه ای، 1383،صص67-31) بنابر این ملاحظه می شود این رتبه برای کشوری که از نظر مواریث فرهنگی و جاذبه های طبیعی جزء 10 کشور پیشرو در جهان می باشد و علی القاعده انتظار می رود بایستی بتواند ده درصد از درآمد بخش گردشگری را جذب نماید، نتوانسه است توفیق چندانی بیابد. سهم نفت در تأمین درآمدهای بودجه ای سبب گردیده به درآمد ناشی از بخش گردشگری بهای چندانی داده نشود. در جهانی که پیش بینی می شود درآمد ناشی از صنعت گردشگری تا سال 2020 بر تنها صنعت پر درآمد جهان یعنی نفت پیشی بگیرد، ایران چه رتبه ای کسب خواهد نمود؟

شورای عالی میراث فرهنگی و گردشگری، اهداف 20 ساله و نرخ رشد بخش میراث فرهنگی و گردشگری و سرمایه گذاری برنامه ریزی توسعه کشور در این بخش را به شرح زیر تصویب نموده است:

  • سهم ایران از بازار جهانی گردشگری در چشم انداز 1404، 5/1 درصد تعداد گردشگران بین المللی، حداقل 20 میلیون نفر و 2 درصد درآمد جهانی گردشگری حداقل 25 میلیارد دلار.
  • نرخ رشد سالانه گردشگری در قانون برنامه پنج ساله چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی کشور 30 درصد تعیین می گردد.
  • حجم سرمایه گذاری در بخش میراث فرهنگی و گردشگری در قانون برنامه چهارم برای تحقق اهداف فوق 300.000 میلیارد ریال تعیین می شود که 50.000 میلیارد ریال از بخش منابع بخش عمومی دولت و 250.000 میلیارد ریال توسط بخش غیر دولتی و … تأمین خواهد شد. (موسوی، 1383، صص55-39)

اینک بعد از سال ها مشاهده می شود، دولت به دلایلی همچون: تحریم های اقتصادی، بحران اقتصادی، عدم کسب درآمد پیش بینی شده و احتمالاً سایر ناکارآمدی ها موفق به انجام تعهدات فوق نگردیده است.

از مهمترین راهبرد برنامه ریزی توسعه پایدار توسعه گردشگری است و از پیشروترین فعالیت های اقتصادی و صنعت در حال رشد و افزایش درآمد در کشورهاست. هر جا سخن از توسعه پایدار به میان می آید، حفظ محیط زیست، نه تنها کلیدی ترین مفهوم مورد نظر است، بلکه به عنوان ایمان و تعهد بر حفظ محیط زیست جزء الزامات و ضروریات توسعه پایدار می باشد. به زعم صرافی برنامه ریزی منطقه ای پیشبرد توسعه از «برای مردم» به سوی «با مردم» و در نهایت «توسط مردم» خواهد بود. در پایان دهه اول قرن 21 هنوز توسعه منطقه ای در کشورهای در حال توسعه با چالش های متعددی روبروست و راهبردهای توسعه نتوانسته است مسائلی همچون فقر، اشتغال، بهداشت، امنیت غذایی و از همه مهمتر پایداری محیط زیست را تأمین کند. (عینالی و همکاران،1387،صص110-91) درآمدهای ناشی از گردشگری رتبه چهارم بعد از درآمد فراورده های نفتی، پتروشیمی و خودروسازی را به خود اختصاص داده است.

گردشگری، از صنایع پر اشتغال و پر درآمد می باشد. صنایع متعددی به واسطه صنعت گردشگری، ایجاد و رشد کرده اند. صنایعی که حجم انبوهی از نیروی انسانی را در سطوح مختلف به خود اختصاص داده است. از کارگر ساده تا نیروهای تخصصی در مشاغل حرفه ای. سرمایه لازم برای ایجاد اشتغال در صنعت گردشگری از مقدار سرمایه لازم برای اشتغال در یک واحد کار در صنایع سبک برابر است. (مکیان و نادری بنی، 1383، صص 15-1)    

     آثار اقتصادی توسعه گردشگری را به شرح زیر برشمرده اند:

  • ایجاد اشتغال و دستیابی به درآمد ارزی پایدار و مناسب
  • افزایش اشتغال و تنوع فعالیت های اقتصادی، کاهش بیکاری، و ایجاد اشتغال برای مردم کم درآمد
  • ارتقای سطح زندگی مردم
  • بهبود زیر ساخت ها و امکانات موجود. (زاهدی، 1385،صص21-1)
  • تأثیر فعالیت های اقتصادی گردشگری بر درآمد داخلی
  • تأثیر فعالیت اقتصادی گردشگری به توسعه صنایع دستی محلی

تأثیر فعالیت اقتصادی گردشگری به ایجاد فرصت های شغلی جدید (Wafik & others: 2011

دانلود پایان نامه