بازار سرمايه و نقش بورس اوراق بهادار در توسعه اقتصادي-پایان نامه بررسی سودآوری استراتژی معکوس

دانلود پایان نامه

– بازار سرمايه و نقش بورس اوراق بهادار در توسعه اقتصادي

منتقدين علم اقتصاد تا حدودي به طور طبيعي متعرض مبحث بورس اوراق بهادار بوده و به اهميت و تاثير آن در اقتصاد نپرداخته­اند. در آثار آدام اسميت، از بورس اوراق بهادار سخني به ميان نيامده است. ديويد ريكاردو نيز كه خود از بركت شغل كارگزاري بورس به ثروت قابل توجهي رسيده بود از اين نهاد دنياي اقتصاد آزاد گفتگو نمي­كند. با ورود اقتصاد به دوره توليد انبوه، نقش بورس اوراق بهادار در اقتصاد چشم گيرتر مي­شود به طوري كه امروزه اين جمله كه «بورس اوراق بهادار قلب اقتصاد است» واقعيتي انكار­ناپذير است. علماي اقتصاد، بورس اوراق بهادار را براي تأمين و تجهيز منابع مالي، حياتي مي­دانند اصولاً اهميت وجود بازار متشكل سرمايه در ساختار اقتصادي هر كشوري بسيار احساس مي­گردد چنانچه از طريق تشكيل يك چنين بازاري ضمن حصول اهداف اقتصادي كشور در مسائل اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي نيز تا حدود زيادي اثرات سودمند و قابل توجهي را ايجاد خواهد نمود و به اين ترتيب توجه به بورس و راه اندازي آن از ضروريات قطعي و لازمه حيات سالم اقتصادي هر جامعه محسوب مي­گردد. چرا كه براي توسعه اقتصادي يك كشور، سرمايه­گذاري امري بسيار ضروري است و براي آنكه سرمايه­گذاري صورت گيرد نخستين شرط، وجود سرمايه يا جمع آوري آن است و طبيعي­ترين منبع براي جمع آوري سرمايه هر كشور، پس انداز افراد آن جامعه است، اما پس­انداز افراد الزاماً و به خودي خود به مصرف سرمايه گذار نمي­رسد و ممكن است بخشي يا قسمت مهمي از آن به صورت راكد و بلااستفاده باقی‌مانده بنابراین           مي­بايست تمهيدات و تدابيري اتخاذ گردد كه پس‌اندازها به سوي سرمايه گذاري سوق داده شود و در اين زمينه، راه­هاي مقطعي براي جلب پس‌اندازها به سوي سرمايه گذاري وجود دارد كه مهم‌ترین و مناسب‌ترین آن بورس اوراق بهادار است (علوی و امیری 1389، 55).

بورس در واقع محلي است كه در آن سرمايه­گذار نظير موسسات صنعتي بازرگاني و حتي دولت­ها و شهرداري­ها و ديگر سازمان‌های عمومي و خصوصي براي يافتن شريك در سرمايه­گذاري يا گرفتن وام براي تأمين هزينه­هاي خود به آن مراجعه مي­كنند و دارندگان پس‌اندازها اعم از كوچك و بزرگ نيز
مي­توانند با پاسخ گويي به اين تقاضا­ها سرمایه­گذاري را ميسر سازند. به بيان ديگر توليد تابعي از عوامل گوناگون است. كه سرمايه يكي از آن‌ها به شمار مي­رود اما هميشه اهميت تجهيز سرمايه به گونه­اي بوده است كه عوامل ديگر را تحت تأثير خود قرار داده است. اين موضوع به ويژه در كشورهاي در حال توسعه از درجه اهميت بالاتري برخوردار است. زيرا از يك طرف منابع مالي به مقدار كافي در دسترس نيست و از سوي ديگر تجهيز اين وجوه محدود نيز به سمت بخش توليدي و صنعتي به دليل فقدان بازار هاي مالي براي تسهيل اين امر به راحتي انجام نمي­پذيرد. حال آنكه در اكثر كشورهاي پيشرفته صنعتي توسعه بخش مالي و به دنبال آن بازار سرمايه، موجباتي را فراهم ساخته تا بخش قابل توجهي از منابع مورد نياز بنگاه­هاي توليدي و اقتصادي از طريق ساز کار اوراق بهادار تأمين گردد (علوی و امیری 1389، 57).

در كشورهاي در حال توسعه پراكندگي و نابساماني سپرده­ها به نحوي است كه سرمايه­ها به مسيرهاي بهينه هدايت نمي­شوند به منظور بهينه­سازي مسير و گردش منابع مالي در اين اقتصادها لزوم تشكيل بازارهاي كارآمد و قوي احساس مي­گردد. وجود بازار­هاي مالي قوي و كارآمد همراه با سازمان‌های مالي مناسب و فعال در اين بازارها از مهم‌ترین عوامل موثر در افزايش سرمايه­گذاري و در طي آن رشد و توسعه اقتصادي است(عبده تبریزی 1377، 9).

 

2-2-1 آثار و فوايد بورس اوراق بهادار

آثار بورس اوراق بهادار در كشورهاي در حال توسعه، به طور مناسبي بروز نمي­كند چرا كه ساختارها و عملكردها و ساير نهادهاي اقتصادي و نيز سياست­هاي اقتصادي هماهنگ در اين كشورها وجود ندارد و داراي كارايي مناسب نمي­باشد از اين رو نمي­توان انتظار داشت كه يك نهاد خاصي مانند بورس در اين كشورها بتوانند فارغ از كيفيت عملكرد ساير نهادها دقيق و منظم همچون بورس­هاي كشورهاي توسعه يافته فعاليت كنند. به هر حال، در كشورهاي در حال توسعه آنچه اهميت دارد جهت حركات و فعاليت­ها است. اگر قرار باشد از نهادي مانند بورس اوراق بهادار استفاده بهينه به عمل آيد اين امر مستلزم
جواب­گویي به پرسش­های اقتصادی است تا اينكه فعاليت بورس را به اصلاح و بهبود گذارد. به هر حال، ذكر منابع و مزاياي بورس تلاشي در جهت بيان اهميت فوق‌العاده بورس در اقتصاد كشور است (علوی و نصیری 1390، 13).

 

2-2-2 نقش بورس اوراق بهادار در تخصيص بهينه منابع و كارايي بنگاه­ها

بورس اوراق بهادار با تعيین رقابت­آميز بهاي سهام به عنوان ابزار انتظامي اقتصاد، مديران غير كارا و ضعيف را تنبيه و مديران مبتكر و قدرتمند را تشويق مي­كند يك شركت زیان ده نمي­تواند از طريق بورس به تأمين نيازهاي مالي خود اقدام كند، و يا برعكس يك شركت سود آور قادر است به سهولت از طريق فروش سهام خود تأمين مالي شود (علوی و نصیری 1390، 13).

در بورس، مالكيت از مديريت جدا شده و تمامي سوء استفاده­هاي ناشي از يكي بودن مديريت و مالكيت از بين مي­رود از اين جهت احتمال سوء استفاده­هاي مالي و نيز صرف منابع مالي شركت براي موارد غيرضروري و يا اتلاف منابع، به حداقل ممكن كاهش خواهد يافت. چرا كه در بورس از ابزار مفيد و بسيار كارآمد جهت ارزيابي مديران شركت استفاده مي­شود كه در مقايسه با دولت كه در بنگاه­هاي توليدي دولتي مجبور و موظف به تدوين سلسله قوانين و دستورالعمل­هاي است. كه خود باعث شركت­ها و ارگان‌ها و تشكيلات نظارتي و كنترل كننده شده است و هزينه­هاي زيادي با كارايي كم به دولت تحميل نموده است از كارايي بسيار زياد برخوردار است (علوی و نصیری 1390، 15).

فعاليت شركت­هاي پذيرفته شده در بورس در هر سال بر مجامع عمومي مورد بررسي قرار مي­گيرد و به صورت عدم وجود كارايي و يا ضعف در مديريت، مديران شركت رأي كافي براي ادامه فعاليت نخواهند آورد و اين امر باعث مي­شود براي جلب سهامداران، تمامي تلاش خود را در جهت ارتقاء كيفي و كمي توليد و كاهش هزينه و سود آور نمودن شركت به عمل آورند، چرا كه بقاي آنان در كارايي و مديريت فردي آنان است و در صورت عدم اثبات آن، از اداره شركت محروم خواهند شد بنابراين، رأي و تصميم سهامداران خود ابزار بسيار كارآمدي براي نظارت بر فعاليت شركت­هاي پذيرفته شده در بورس را فراهم ساخته است(علوی و نصیری 1390، 16).

دانلود پایان نامه