تقسیم‌بندی دانش بر مبنای سلسله‌مراتب کارکردی آن

دانلود پایان نامه

تقسیم‌بندی دانش بر مبنای سلسله‌مراتب کارکردی آن

علاوه بر تقسیم‌بندی فوق، دانش می‌تواند بر اساس کارکردهایی که دارد تقسیم‌بندی شود. دانش می‌تواند کارکرد توصیفی[1] داشته باشد و به بیان چه‌چیزی یک پدیده بپردازد، یا می‌تواند کارکرد فرآیندی[2] داشته باشد و چگونگی انجام واقعه‌ای را توصیف کند. هم‌چنین دانش می‌تواند کارکرد علت– معلولی داشته باشد و چرایی وقوع یک پدیده را تبیین سازد. اين تقسيم­بندي توسط كوئين[3] و همكارانش در مورد دانش حرفه‌اي يك سازمان به‌كار گرفته شده است که دانش حرفه‌اي در يك سازمـان را به­ترتيب صعودي اهميت و در چهار سطح كاركردي تعريف كرده‌اند(کوئین و همکاران، 1996).

  • دانش درك يا دانستن چه‌چيزی[4](دانش روشی): این سطح از دانش حرفه‌ای که از طريق آموزش رسمــي به‌دست مي‌آيد، براي سازمان ضروري است، ليكن براي موفقيت تجاري كافي نيست.
  • مهارت پيشرفته يا دانستن چگونـــــــگي‌ها[5]: این سطح از دانش حرفه­ای را می‌توان تبديل آموخته‌هاي كتابي به اجراي اثربخش و توانايي به‌كارگيري اصول علمي يك رشته در دنياي پيچيده واقعي دانست. اين سطح از دانش حرفه­ای براي سازمان ارزش افزوده‌ی زيادي به­دنبال مي‌آورد.
  • فهم سيستم‌ها يا دانستن چراها[6] (دانش علی): این سطح از دانش حرفه­ای را می‌توان دانش عميق از چگونگي و روابط علت- معلولي يك رشته علمي دانست. اين دانش به افراد حرفه‌اي اجازه مي‌دهد تا از سطح اجراي وظايف فراتر روند و به حل مسايل وسيع‌تر و پيچيده‌تر بپردازند و ارزشي فوق‌العاده براي سازمان‌ها ايجاد كنند.
  • خلاقيت خودانگيخته يا توجه به چراها[7]: این سطح دانش حرفه­ای شامل انگيزه، اشتيـاق و تطبيـق براي دست‌یابی به موفقيـت می‌باشد. گروه‌هايي كه اين خصوصيت را دارند در مقایسه با گروه‌های دارای سرمایه‌ی فیزیکی نتایج بهتری را کسب می‌کنند. بدون اين خصوصيت، دانش حرفه‌اي سازمان ممكن است دچار رخوت شود و از تغيير و بهبود در جهت تطابق با الزامات محيط پيراموني بازماند.

كوئين و همکارانش اظهار مي‌دارند كه سه سطح اول دانش حرفه‌اي مي‌تواند در سيستم‌هاي سازمان، پايگاه‌هاي داده يا فناوري‌هاي عملياتي موجود باشد؛ اما سطح چهارم مرتبط با فرهنگ سازماني است. آن‌ها هم‌چنين خاطرنشان مي‌كنند كه اكثر سازمان‌ها، تمركز آموزشي خود را روي سطح اول مي‌گذارند و كمتر به سطوح بالاتر مي‌پردازند.

 

2-2-3-5- تقسيم‌بندي معرفت‌شناختي دانش

برخي از محققـان علوم انساني به ارائه‌ي دسته‌بندي‌هاي ديگري از دانش پرداخته‌اند كه مبتني بر معرفت‌شناسي هستند. هرون[8] از افراد پركار در اين زمينه است كه تأليفات متعددي را درباره‌ی توسعه‌ی حرفه‌اي و مديريتي داشته است. از نظر وي، دانش را مي‌توان به چهار نوع تقسيم كرد(هرون و ریزن[9]، 2001).

  • دانش تجربي كه از تماس و برخورد مستقيم بـــا پديده‌ها حاصل مي‌شود؛
  • دانش توصيف كننده كه برآمده از دانش تجربی است و پديده‌ها را از طريق تصاوير، شعر، داستان، موسيقي و … توصيف مي‌كند؛
  • دانش پيشنهاد ‌دهنده كه توانايي آن را دارد تا پديده‌ها را با گـــــزاره‌هايي اخباري بيان كند؛
  • دانش كاركردي كه فهم چگونگی انجام دادن عمل است و در قالب مهارت‌هـا و صلاحيت‌ها خود را نشان مي‌دهد.

 

[1]. Declarative

[2]. Procedural

[3]. Quinn

[4]. Know-What

[5]. Know-How

[6]. Know-Why

[7]. Care-why

[8]. Heron

[9]. Reason

دانلود پایان نامه