زیرساخت ها و بسترهای مورد نیاز برای توسعه بانکداری الکترونیک

دانلود پایان نامه

) زیرساخت ها و بسترهای مورد نیاز برای توسعه بانکداری الکترونیک

با توجه به تنوع و گستردگی ابزارهای ارتباطی و اطلاعاتی، همچنین ظرفیت ها و نیازهای موجود در سیستم بانکی و برنامه های توسعه سیستم های بانکی در بسترهای الکترونیکی، در ابتدا باید ساختارهای مورد نیاز در توسعه بانکداری الکترونیک را مورد بررسی قرار داد. این زیرساخت ها شامل موارد زیر می باشند: [کریمی شاد، 1389، ص30].

2-1-10-1) دسترسی عمومی به بسترهای زیرساختی ارتباطات الکترونیکی

مهمترین و اثرگذارترین ابزار در آغاز فرآیند بانکداری الکترونیک، دسترسی عمومی به بسترهای زیرساختی ارتباطات الکترونیکی می باشد. در مدیریت بانکداری الکترونیک باید بر حسب نوع خدمات و انتظاراتی که از سرویس های جدید می رود، از مناسب ترین ابزار ارتباطی بهره برد. مهمترین ویژگی و نکته ای این که در گزینش این ابزار الزامی است، توجه به اصل اول بانکداری الکترونیک، یعنی مشتری مداری در استفاده از سیستم های بانکداری الکترونیکی می باشد. این ابزار شامل استفاده از شبکه جهانی اینترنت با پهنای باند مناسب، شبکه های داخلی مثل اینترانت، سیستم های ماهواره، خطوط فیبر نوری، تلفن همراه و تلفن ثابت و… می باشد. [کیمیایی، 1381، ص35].

2-1-10-2) توسعه زیرساخت های مالی و بانکی

یکی از مهمترین اقدامات بانک ها در راه تبدیل شدن به یک بانک الکترونیکی، ایجاد زیرساخت هایی مانند کارت های اعتباری، کارت های هوشمند، توسعه سخت افزاری شبکه های بانکی، فراگیر کردن دستگاه های خودپرداز می باشد. همچنین ارتباط مناسب برای تطبیق شبکه های داخلی بانک ها با یکدیگر و پایانه های فروش کالاست تا نقش کارت های هوشمند ارائه شده از جانب بانک در مبادلات روزمره نیز گسترش پیدا کند. [کریمی شاد، 1389، ص31].

2-1-10-3) توسعه زیرساخت های قانونی در بانکداری الکترونیکی

هر فناوری جدیدی برای جا افتادن و توسعه پیش از مقبولیت عمومی نیازمند مقبولیت قانونی است تا تمام ظرفیت های آن مورد استفاده قرار گیرد. به عبارتی دیگر، اگر به دنبال آن هستیم که فرآیند الکترونیک با استقبال عمومی مواجه شود، بایستی بسترهای قانونی مورد نیاز را فراهم کرده و با شناخت تمامی احتمالات روند بانکداری الکترونیکی، درصد ریسک و استرس عامه را نسبت به سیستم های مبتنی بر بانکداری الکترونیکی، کاهش داد. برای این منظور، می بایست در تدوین نظام نامه ها و آیین نامه های اجرایی، توجه زیادی را به اصل مشتری مداری معطوف نمود. باید توجه داشت که عامه مردم در مباحث اقتصادی، ریسک بالا را نمی پذیرند، علی الخصوص اگر دریچه جدیدی برای حرکت و فعالیت اقتصادی ایجاد شده باشد که در این صورت تا از پشتوانه قانونی آن اطمینان حاصل نشود، نقشی در توسعه این فرآیند به عهده نخواهد گرفت. [بخشعلی و همکاران، 1389، ص150].

2-1-10-4) زیرساخت های امنیتی

امنیّت یکی از موانع اصلی پیاده سازی بانکداری الکترونیکی است. عده ای از کارشناسان عنوان می کنند که بانک ها قبل از هر چیزی می بایست این اعتماد را در مشتریان خود ایجاد کنند که بانکداری الکترونیکی و عملیات صورت گرفته در آن، دارای امنیت کافی می باشد. اعتماد مشتریان به امنیت بانکداری الکترونیکی، چالش بزرگی را پیش روی این تکنولوژی قرار داده است. پیشرفت های گسترده در زمینه تکنولوژی، کمک زیادی به افزایش سطح امنیّت داده های انتقال یافته در بانکداری الکترونیکی، نموده است. با این وجود، چالش ها بر سر راه گسترش و توسعه بانکداری الکترونیک کماکان باقی است. هر سیستم بانکداری الکترونیکی بایستی موضوعاتی مانند تصدیق اصالت1 (هر یک از طرفین معامله باید بتوانند هویّت شخص رابطه برقرار کرده را شناسایی نمایند)، محرمانه بودن2 (اطلاعات منتقل شده نباید در دسترس افراد غیر مجاز قرار گیرد)، یکپارچه بودن3 (طرفین باید مطمئن باشند که اطلاعات به طور کامل، منتقل شده است)، انکارپذیری4 (باید این امکان فراهم شود که بتوان ثابت نمود که معامله در زمان معینی صورت گرفته است)، اعتماد5 ( طرفین باید نسبت به سیستمی که استفاده می کنند، اعتماد داشته باشند)، گمنامی6 (هویت طرفین معامله برای اشخاص غیر مجاز مخفی باقی بماند)، و غیر قابل ردیابی7 (اطلاعات صورت گرفته بین طرفین برای اشخاص غیر مجاز، غیر قابل ردیابی باشد) را حل نماید. به عبارتی دیگر باید تضمین شود که افراد مجاز بتوانند به اطلاعات محرمانه و حساب های مشتریان بانکداری الکترونیکی دسترسی داشته باشند و نیز معاملات صورت گرفته غیر قابل ردیابی و رسیدگی باشند. [صیاد آذری، 1389، ص20].

2-1-10-5) زیرساخت های فناوری و مخابراتی

این زیرساخت ها در حقیقت همان زیرساخت های فنی لازم برای تجارت الکترونیکی و بانکداری الکترونیکی می باشد که مهمترین آنها شامل امکانات مخابراتی پیشرفته، امکان دسترسی به سیستم های ماهواره، شبکه برق مطمئن، امکانات سخت افزاری و نرم افزاری و امکان دسترسی همگان به اینترنت می باشد. تجهیزات و فناوری مخابراتی یکی از مهمترین زیرساخت های مورد نیاز بانکداری الکترونیکی می باشد، به طوری که عدم فراهم آوری و توسعه این نوع زیرساخت، امکان پیاده سازی بانکداری الکترونیکی را نخواهد داشت و به همین علت می باشد که امروزه سرمایه گذاری های عظیمی توسط کشورهای مختلف در زمینه تجهیز و توسعه خطوط مخابراتی پیشرفته و کارا صورت می گیرد. [صیاد آذری، 1389، ص 21].

2-1-10-6) زیرساخت های اقتصادی، انسانی، فرهنگی و آموزشی

در این بخش مدیریت بانکداری الکترونیکی با چالش هایی مواجه خواهد بود. در ابتدا با گرایش به سمت سیستم های بانکداری الکترونیک می بایست بسیاری از روش های کهنه را در قالب این سیستم ها بگنجاند و این خود توجه به اعمال آموزش های لازم برای کارمندان بانک ها را به دنبال خواهد داشت تا با دیدی روشن و بدون ترس از این پدیده جدید استقبال کنند. باید آنها را توجیه نمود که در بانکداری به شیوه الکترونیکی، بسیاری از کارهای سخت افزاری آنها حذف شده و در عوض سرعت کار آنها بالا خواهد رفت، به عبارتی بهتر، بانکداری الکترونیک، نیروهای مؤسسات مالی را از حالت کمّی به کیفی تبدیل خواهد کرد. مسئله دیگر، تطبیق ابزارها و روش های بانکداری الکترونیک با فرهنگ و روحیه و دانش مردم و شرایط فرهنگی جامعه باشد. بدون شک در صورت فراهم نبودن بسترهای فرهنگی و آموزشی مورد نیاز جهت پذیرش بانکداری الکترونیکی توسط مشتریان، شکست تکنولوژی ارائه خدمات الکترونیکی بانکی، علیرغم فراهم شدن تمامی بسترهای امنیتی و فناوری، قابل پیش بینی خواهد بود، به این دلیل که مردم سالهاست با روش های سنتّی خو گرفته اند و شاید به راحتی حاضر به کنار گذاشتن آنها نباشند. یکی دیگر از عوامل مؤثر بر پذیرش خدمات بانکداری الکترونیکی، میزان نفوذ اینترنت و رایانه در جامعه و تعداد افرادی که به اینترنت دسترسی دارند، می باشد. از عوامل محدود کننده نفوذ خدمات بانکداری الکترونیکی در جامعه و در میان مشتریان، فقدان اطمینان بنگاه های اقتصادی به فعالیّت ها و خدمات بانکداری الکترونیکی و اینترنتی و اولویّت داشتن انسان بر ماشین در ارائه خدمات بانکی می باشد. آنها هنوز به کارت های هوشمند اعتماد ندارند و یا تلفن های گویا را ابزاری تجملّی و غیر ضروری می دانند و خدمات این سیستم ها را غیر کاربردی و سطحی می دانند. در واقع برای توسعه بانکداری الکترونیکی نیاز جدی به فرهنگ سازی برای جذب و توجیه اقتصادی بهره برداری از این سیستم ها برای مشتریان می باشد. [دعایی، کمالی، 1387، ص 52].

1 Authentication

2 Confidentiality

3 Integrity

4 Non-repudiation

5 Trust

6 Anonymity

7 Untraceability

دانلود پایان نامه