– سنجش عملکرد-پایان نامه سرمایه فکری و عملکرد مالی شرکت

دانلود پایان نامه

– سنجش عملکرد

سنجش عملکرد در فرآیند تصمیم­گیری با توجه به توسعه و اهمیت نقش بازار سرمایه از مهم­ترین موضوعات حوزه مالی و اقتصادی است، بنابراین کارکرد معیارهای مالی و اقتصادی جهت ارزیابی عملکرد بنگاه­ها یک ضرورت به شمار می­آید. از مهم­ترین اهداف بنگاه­های اقتصادی، کسب سود در کوتاه­مدت و افزایش ثروت اقتصادی مالکان در بلند­مدت است. این مهم با اتخاذ تصمیم منطقی در فرآیند سرمایه­گذاری امکان­پذیر      می­شود. اتخاذ تصمیمات منطقی رابطۀ مستقیم با ارزیابی عملکرد بنگاه اقتصادی دارد و ارزیابی عملکرد    بنگاه­های اقتصادی نیز نیازمند شناخت معیارها و شاخص­ها است که در دو مجموعه شاخص­های مالی و غیرمالی طبقه­بندی می­شوند. معیارهای مالی سنجش عملکرد به دلیل برخورداری از ویژگی­هایی نظیر کمّی بودن، عملی بودن، عینی بودن و ملموس بودن آن نسبت به معیارهای غیر مالی ارجحیت دارد.

2-23- عملکرد مالی و روش­های ارزیابی عملکرد

عملکرد مالی واحد تجاری در برگیرنده بازده حاصل از منابع تحت کنترل واحد تجاری است. اطّلاعات   دربارۀ عملکرد مالی در صورت سود و زیان و صورت سود و زیان جامع ارائه می­شود.

روش­های مختلفی از جهات متفاوت برای ارزیابی عملکرد وجود دارد ولی آنچه بیش­تر مد نظر است بعد مالی است. روش­های ارزیابی عملکرد را از بعد مالی به چهار دسته ذیل تقسیم می­کنند (انواری رستمی و همکاران، 1383).

الف- روش­هایی که در آن­ها از اطّلاعات حسابداری برای ارزیابی عملکرد استفاده می­شود و همان نسبت­های مالی همچون ROA و ROE و … هستند.

یکی از پیامدهای سیر تحول حسابداری استفاده از نسبت­های مالی جهت ارزیابی عملکرد و تجزیه و تحلیل صورت­های مالی است که پیدایش آن­ها به اواخر قرن نوزدهم میلادی بر­می­گردد. اطّلاعات حسابداری مهم­ترین بخش اطّلاعاتی در یک ارزیابی عملکرد به حساب می­آید و در تمامی معیارها و مبانی یک اصل اساسی و انکارناپذیر است. یکی از انواع تجزیه و تحلیل­ها نسبت­های مالی است که خود نوعی معیار ارزیابی عملکرد می­باشد و بنیان آن به طور کامل به صورت­های مالی شامل ترازنامه، صورت سود وزیان و صورت گردش وجوه نقد بستگی دارد (عبدالهی نژاد،  1376).

ب- روش­هایی که ترکیبی از اطّلاعات حسابداری و بازار را برای ارزیابی عملکرد مورد استفاده قرار می­دهند، مانند نسخه­های مختلف نسبت Q توبین و یا نسبت P/E.

کلیه نسبت­هایی که به نسبت­های ارزشیابی مشهور هستند در این دسته قرار دارند. این نسبت­ها با ترکیب معقول ریسک و بازده از طریق اطّلاعات بازار و نیز ترکیب آن با اطّلاعات حسابداری مبنای ارزشیابی مناسبی جهت ارزیابی عملکرد شرکت­ها را فراهم می­آورند. برخی از این نسبت­ها عبارتند از: نسبت قیمت به سود هر                                            سهم[1]، نسبت قیمت به ارزش دفتری سهام[2] و نسبت Q توبین (صالحی، 1380).

مزایای Q توبین

1) سادگی در فهم برای استفاده­کنندگان و تحلیل­گران مالی.

2) سهولت دسترسی به اطّلاعات مورد نیاز برای محاسبه به شرط اینکه مدل Q ساده باشد.

3) در ایران به خاطر عدم وجود اوراق قرضه و سهام ممتاز منتشره توسط شرکت­ها، محاسبه ساده­تر نیز می­باشد.

4) معیاری است که بیشتر مبتنی بر اطّلاعات بازار است، بنابراین نقاط ضعف معیارهای مبتنی بر سود حسابداری را ندارد (همان منبع).

 

معایب  Q  توبین

1) محاسبه ارزش جایگزینی دارایی­های شرکت مشکل است.

2) تعیین ارزش بازار سهام شرکت­هایی که عضو سازمان بورس اوراق بهادار نیستند و یا سهام شرکت­هایی که عضو سازمان هستند ولی خرید و فروش نمی­شوند، مشکل است.

3) در مخرج کسر دارایی­های نامشهود در نظر گرفته نمی­شود، بنابراین عملکرد شرکتی که سرمایه­گذاری زیادی در دارایی­های نامشهود کرده است، اغراق آمیز می­باشد (همان منبع).

ج- نسبت­هایی که با استفاده از داده­های مدیریت مالی مورد استفاده قرار می­گیرند مانند بازدهی هر سهم و بازده اضافی هر سهم.

با نگاهی کلی و اجمالی به سهامدارانی که در سهام شرکت­های مختلف سرمایه­گذاری می­کنند در خواهیم یافت که دو نوع سود مورد انتظار برای سهامداران قابل لحاظ است یکی سود نقدی که توسط شرکت سرمایه­پذیر پرداخت می­گردد و دیگری سود ناشی از افزایش ارزش سهام است که ناشی از تغییرات قیمت به سبب عوامل مختلفی همچون سود باقیمانده[3]، افزایش تقاضا بر عرضه، مسائل اقتصادی و سیاسی و … می­باشد.

بازده سهام به صورت زیر قابل محاسبه است:

(2-2)                                                                 بازده تغییرات قیمت سهام+ بازده نقدی سهام= بازده سهام

بازده اضافی به معنی بازدهی بیش­تر از بازده در نقطه تعادل است که خط بازار سرمایه[4] SML)) این نقطه متعادل را نشان می­دهد. در اینجا نقطه تعادل، نقطه­ای است که تا هر میزان ازB  (ریسک) بازده مورد انتظار (Z) آن را بدست می­آوریم.

در این مقدار K0 نقطه بازده حاصله بدون قبول هیچگونه ریسکی می­باشد و همانطور که در نمودار مشاهده   می­شود با افزایش بهای اوراق بهادار، بازده نیز افزایش پیدا می­کند (خط d صعودی می­باشد) و در نقطه­ای که خطوط عمود شده بر B خط  dرا قطع می­کند نقطه تعادل بوجود می­آید. لذا یک نظریه در رابطه با بازده بازار و مخاطره که الگوی قیمت­گذاری دارایی­های سرمایه­ای[5] (CAPM) خوانده می­شود،

(2-3)                                                                                               KJ= Ki+(Km– Ki)Beta

که در این معادله، Kj معرف نرخ بازده مورد انتظار سهام  j، Ki نرخ بهره بدون ریسک، Km نرخ بازده بازار و  Beta معرف ارزش بتای مربوط به سهام j می­باشد.

[1]. Price/EPS

[2]. Price/Book Value

[3]. Residual Income

[4].

د- نسبت­هایی که علی­رغم استفاده از اطّلاعات حسابداری، معیارهای اقتصادی هستند مانند [1]EVA و  REVA[2] و MVA[3].

این گونه معیارها بیش­تر از آن که معیارهای مالی باشند معیارهای اقتصادی هستند؛ زیرا داده­های اقتصادی در آن­ها بیش­تر مورد استفاده قرار می­گیرند.

در این تحقیق از میان روش­های مختلف ذکر شده برای اندازه­گیری عملکرد شرکت­ها، از روش­های مبتنی بر اطّلاعات حسابداری و از شاخص­های بازده دارایی­ها، بازده حقوق صاحبان سهام و حاشیه سود که در فصل اول به تعریف آن­ها پرداخته شد، استفاده شده است.

[1]. Economic Value Added

[2]. Refined Economic Value Added

[3]. - سنجش عملکرد-پایان نامه سرمایه فکری و عملکرد مالی شرکتMarket Value Added

Security Market Line

[5]. Capital Asset Pricing Model

دانلود پایان نامه