فرهنگ سازمانی ،پایان نامه درباره هوش فرهنگی

دانلود پایان نامه

 

8 فرهنگ سازمانی

فرهنگ سازمانی موضوعی است که به تازگی در دانش مدیریت و در قلمرو رفتار سازمانی راه یافته است. فرهنگ از دیر باز برای شرح کیفیت زندگی جامعه انسانی به کاربرده می‌شود. ولی درباره فرهنگ سازمانی آنچه مربوط به کار و رفتار مردمان در سازمان است کمتر سخن گفته شده است.

از ترکیب دو واژه فرهنگ و سازمان اندیشه‌ای تازه پدید آمده است که هیچیک از آن دو واژه این اندیشه را در بر ندارد. سازمان یک استعـاره برای نظم و ترتیب است درحالی که عناصر فرهنگ نه منظم هستند و نه با نظم . فرهنگ کمک می‌کند درباره ی چیزی جدای از مسائل فنی در سازمان سخـن گفته شود و باعث می‌شود نوعی از روان با نوعـی رمز و راز پدید آیـد.بنابـراین می‌توان گفت فرهنگ در یک سازمان مانند شخصیت در یک انسان است‌ .

سازمانها، درست مثل افراد دارای شخصیتهایی می‌باشند که این قالب شخصیتی سازمان را فرهنگ آن سازمان می‌گویند. فرهنگ سازمانی به مثـابه وسیله‌ای برای فهمیدن معنی زنـدگی سازمـانـی و خصوصیات اساسی آن است. چیز نانوشته‌ای استولی با توجه به شعارها، جشن‌ها، نوع لباس و نمای سازمان قابل مشاهده است. بطور کلی فرهنگ سازمانی یک ادراک است که افراد از سازمان دارند، صفات ویژه‌ای است که به سازمان اختصاص دارد و نمایانگر مشخصات معمول و ثابتی است که یک سازمان را از سایر سازمانها دیگر متمایز می‌کند. سیستمی از استنباطات مشترکی است که کارکنان اعضای یک سازمان نسبت به یک سازمان دارند. فرهنگ سازمان شیوه انجام دادن امور را در سازمان برای کارکنان مشخص می‌کند.

« فرهنگ سازمان نشان دهنده مجموعه‌ای از ارزشها، باورها، هنجارها و تفـاهـم‌هایی است که سـازمـان در آنها با کارکنان وجوه مشتــرک دارد »‌ (دفت، 1380، ص 33).

( زارعی ، 1380) معتقد است: « ارزشها عنصر اساسی فرهنگ سازمانی هستند و فرهنگ سازمانی از مهمترین عوامل مؤثر در عملکرد سازمان است ».

( حقیقی ، 1380)دلیل اهمیت ارزشها را بدین جهت می‌داند: « که آنها پایه و اساس درک نگرشها، ادراکات، شخصیت و انگیزش افراد هستند و همچنین برروی ادراک افراد اثر می‌گذارند. افراد با این پیش تصور و عقیده که چه چیز بایـد باشـد و چه چیز نبایـد باشـد به سازمان  وارد می‌شوند ».

( رابینز ، 1990) معتقد است که: « فرهنگ سازمانی عبارت است ازارزشهای غالبی که توسط اکثریت قریب به اتفاق سازمان پذیرفته و حمایت می‌گردد و عامل انسجام اعضاء و محتوای درونی آنها می‌باشد ».

(گریفین ، 1989) معتقد است: « فرهنگ سازمانی هویت اجتماعی هر سازمان را تشکیل می‌دهد ».

(شاین ، 1985)بیان می‌نماید: « فرهنگ سازمانی را به عنوان مجموعه‌ای از راه حل ها برای مسائل و مشکلات داخلی و خارجی سازمان می‌داند که به طور مستمر روی آنها کار شده است. بنابراین فرهنگ سازمانی برای عضو جدید سازمان به عنوان طریق مطلوب اندیشیدن، تفـکر و احساس و برخورد در مقابله با مشکلات داخلی و خارجی سازمان است ».

به عنوان یک تعریف روشن و جامع می‌توان به استانلی دیوس‌ (به نقل از مشبکی،1377، ص 439) اشاره کرد: « فرهنگ سازمانی الگویی از ارزشها و باورهای مشترک است که به اعضای یک نهاد معنی و مفهوم می‌بخشد و برای رفتار آنان در سازمان دستورهایی را فراهم می آورد ».

محققان زیادی به فرهنگ سازمانی توجه کرده اند. بعضی به جنبه‌های غیرقابل مشاهده آن و بعضی دیگر به متغیرهای عمیق تر فرهنگ کمتر توجه کرده اند.

میرسپاسی (1373) معتقد است: اگر سازمان را به کوه یخی تشبیه کنیم بخش اندکی از آن بیرون از آب و بخش اصلی آن یعنی فرهنگ در زیر آب قرار دارد.”یعنی جنبه‌های غیررسمی بخش پنهان اسـت این بخش نا آشکار، بطور سنتی، یا هرگز بررسی نمی‌شود و یا به گونه‌ای نارسـا کاویـده می‌گردد “.

ادگار شاین نیز برای فرهنگ سازمانی سه سطح را عنوان می‌کند:

  1. مصنوعات و ابداعات: این سطح شامل تمام پدیده‌هایی که یک فرد می‌تواند ببیند، بشنود و احساس کند می‌شود. مانند زبان، تکنولوژی، مراسم، داستانها، جشن‌ها، این سطح قابل مشاهده است.
  2. ارزشهای حمایتی: شامل ارزشهایی است که در مورد اینکه، کارها چگونه باید انجام شوند و یا در یک وضعیت جدید یک فرد چه عکس العملی از خود نشان دهد و رفتار کند. این سطح کمیت قابل مشاهده است.
  3. مفروضات اساسی: که شامل عقایدی است در مورد اینکه یک سازمان چگونه باید عمل کند. به عنوان مثال تصمیم گیری در مورد یک سازمان توسط افرادی که دارای اندیشه عالی هستند صورت بگیرد و یا به وسیله افرادی که در رتبه بالا قرار دارند، این سطح قابل مشاهده نیست.

با نگاهی دقیق به تعاریف فوق پی می‌بریم که زمینه اصلی در فرهنگ سازمانی وجود سیستمی از معانی و مفاهیم مشترک در میان اعضای سازمان است. در هر سازمانی الگویی از باورها، سمبل ها، شعائر، داستانها و آداب و رسوم وجود دارد که به مرور زمان بوجود آمده اند. ولی باعث می‌شوند که اعضاء موجود در سازمان چگونه رفتار خود را ابراز کنند.

 

دانلود پایان نامه